آیا تابهحال با نگاه کردن به موهایتان متوجه شدهاید که انتهای آنها رشته رشته یا دوشاخه شدهاند؟ این همان موخوره است که بیصدا ظاهر میشود و سلامت و زیبایی موها را تهدید میکند. اما آیا میدانستید موخوره تنها نتیجۀ یک اشتباه ساده نیست؟ مجموعهای از رفتارها و شرایط محیطی تار مو را شکننده میکند و باعث میشود انتهای آن زبر و آسیبدیده شود. در این مقاله، به علت موخوره و راهکارهای مؤثر برای پیشگیری از آن میپردازیم. با ما همراه باشید.
چه چیزهایی باعث موخوره میشود؟
مو خوره زمانی اتفاق میافتد که انتهای تارهای مو خشک، شکننده و رشتهرشته شود و عواملی مثل شانه زدن مکرر، استفاده از محصولات نادرست، حالتدهی یا شرایط آبوهوایی در بروز آن نقش دارند. موخوره ظاهر موها را وز و کمجان نشان میدهد و در صورت عدم مراقبت، میتواند به نازک شدن یا کمپشتی مو منجر شود. در ادامه به سیزده مورد از مهمترین علل بروز موخوره پرداختهایم.
1) جمع کردن مداوم موها
اگر موها را همیشه به شکل دماسبی یا گوجهای ببندید، بهمرور زمان دچار کشیدگی و آسیب میشوند. این فشار مداوم، بهویژه وقتی موها خیس هستند یا در محیط مرطوب حمام بسته میشوند، یکی از علتهای موخوره و شکستگی تار مو است. برای جلوگیری از این مشکل، از کشهای نرم و بدون گره استفاده کنید و محل بستن مو را هر بار تغییر دهید تا فشار روی یک نقطه وارد نشود.
2) شست و شوی نادرست موها
برای شست و شوی صحیح مو، بهتر است از پوست سر شروع کنید، نه از ساقهها. معمولاً چربی و آلودگی در ریشۀ مو جمع میشود، اما بسیاری از افراد شامپو را مستقیماً روی موها میریزند و از مقدار زیادی شامپو برای شستوشوی ساقه مو استفاده میکنند. در روش درست شامپو را روی کف سر ماساژ دهید تا هنگام آبکشی، کف آن بهطور طبیعی روی ساقهها جاری شود و بدون نیاز به شامپوی بیشتر، موها تمیز و پاک شوند. این روش به حفظ تعادل رطوبت در سراسر تار مو کمک کرده و از خشکی و ایجاد موخوره جلوگیری میکند. همچنین، استفاده از سرم مو حاوی روغنهای گیاهی مانند آرگان، نارگیل یا جوجوبا، به جبران رطوبت ازدسترفتۀ انتهای مو کمک کرده و درخشندگی طبیعی آن را حفظ میکند.
3) انتخاب شامپوی نامناسب
برای پیشگیری از موخوره نیازی به استفاده از شامپوی مخصوص نیست، اما بهتر است از محصولات حاوی مواد شیمیایی قوی مانند سولفاتها و آمونیاک دوری کنید، زیرا این ترکیبات میتوانند چربی طبیعی مو را از بین برده و باعث خشکی و شکستگی مو شوند.
4) شستوشوی بیشازحد موها
شامپو کردن بیش از اندازه، چربی طبیعی مو را از بین میبرد و باعث خشکی و شکنندگی تارهای مو میشود. همانطور که پیشتر گفته شد، خشکی مو یکی از اصلیترین دلایل ایجاد موخوره است. هرچه مو خشکتر باشد، بیشتر گره میخورد و هنگام باز کردن این گرهها، احتمال کشیدگی و شکستگی تارها بالا میرود. درنتیجه، این چرخه به مرور باعث افزایش موخوره میشود. برای موهای خشک و آسیبدیده، استفاده از شامپو مخصوص موهای خشک میتواند به حفظ رطوبت موها و کاهش شکنندگی آنها کمک کند.
چند بار در هفته موها را بشوییم؟
تعداد دفعات شامپو زدن به نوع مو بستگی دارد. اگر دارای موی چرب هستید حتماً از شامپو مخصوص موی چرب استفاده کنید. موهای خود را به صورت روزانه بشویید تا چربی اضافی گرفته شده و موها حالت پفدار خود را حفظ کنند. اگر موهایتان معمولی است، شستن دو تا سه بار در هفته کافی است. برای موهای خشک یا آسیبدیده، یک بار شستوشو در هفته با شامپوی مخصوص بهترین گزینه است تا رطوبت و سلامت مو حفظ شود.
5) استفاده نکردن از متمرکزکننده باد سشوار
حرارت بالای سشوار میتواند به ساختار کراتینی مو آسیب برساند و با تبخیر رطوبت طبیعی تارها، موجب خشکی و شکنندگی آنها شود. برای پیشگیری از این آسیب، بهتر است از سَری متمرکزکنندۀ باد سشوار استفاده کنید تا جهت و شدت جریان هوا قابل کنترل باشد. البته توجه داشته باشید که سشوار را در فاصلۀ حدود ۱۵ تا ۲۰ سانتیمتری از مو نگه دارید و از حرارت متوسط استفاده کنید. به این ترتیب، گرما بهصورت یکنواخت و ایمنتر پخش میشود و فرایند خشککردن موها بدون آسیب انجام میگیرد.
6) خشک کردن مو با حوله
خشک کردن مو با حوله، اگر با مالش شدید انجام شود، ممکن است به کوتیکول مو آسیب بزند و باعث گره خوردن یا شکستن تارها شود. البته این کار بهخودیِ خود عامل مستقیم موخوره نیست. برای جلوگیری از آسیب، بهتر است بعد از شستوشو، از حولۀ نرم یا میکروفایبر استفاده کنید. حوله را بهآرامی دور مو بپیچید یا با فشار ملایم، رطوبت آن را بگیرید تا مو بدون اصطکاک زیاد خشک شود.
7) گره خوردن مو
گره خوردن مو در حمام میتواند باعث ایجاد موخوره شود، چراکه موهای خیس بهدلیل باز شدن کوتیکول، کشسانی بالایی دارند. درنتیجه هنگام باز کردن گرهها ممکن است تارهای مو بشکنند. بنابراین هرچند موی خیس کشسانتر است، اما استحکام کمتری دارد و با فشار زیاد بهراحتی آسیب میبیند.
برای جلوگیری از این مشکل، بهتر است هنگام دوش گرفتن و قبل از آبکشی نهایی، کمی نرمکننده یا ماسک مو روی موها بزنید. سپس با شانۀ دندانهدرشت یا برس مخصوص موی خیس، بهآرامی گرهها را باز کنید. این کار از کشیدگی و شکستگی مو جلوگیری کرده و احتمال موخوره را کاهش میدهد.
8) شانه زدن مو از ریشه
بسیاری از افراد هنگام شانه زدن مو، از ریشه شروع کرده و به سمت پایین حرکت میکنند. این روش باعث جمع شدن گرهها در قسمت پایین مو و تشدید مشکل میشود. بهتر است شانه زدن را از انتهای مو آغاز کرده و بهتدریج به سمت میانه و ریشه حرکت دهید. این روش کمک میکند گرهها بدون کشیدگی و آسیب باز شوند و موها صافتر و سالمتر بمانند.
برای باز کردن گرههای مو و همچنین راحتتر شانهشدن آنها میتوانید از اسپری نرم کننده مو استفاده کنید. استفاده از این اسپریها علاوهبر بازکردن گره، موجب افزایش حجم، ضخامت و رطوبترسانی موها میشود.
9) استفاده مکرر از ابزارهای حرارتی
بسیاری از متخصصان، استفاده مکرر از ابزارهای حرارتی مانند سشوار و اتو مو را یکی از دلایل اصلی موخوره میدانند. حرارت زیاد، باعث خشکی و شکنندگی تارهای مو شده و پروتئینهای ساختاری مو را تخریب میکند، درنتیجه سلامت و استحکام مو کاهش مییابد.
حتی اگر موهای شما به نظر سالم یا مقاوم میآیند، باز هم در برابر حرارت آسیبپذیر هستند. بنابراین، قبل از استفاده از وسایل حرارتیدهی مو، حتماً از محافظ حرارتی مو (اسپری یا کرم محافظ حرارت) استفاده کنید تا یک لایۀ محافظ روی مو ایجاد شود.
10) باز کردن خشن گرههای مو
هنگام استفاده از شامپو و ماسک مو، با تارهای مو بهصورت خشن برخورد نکنید تا از بروز موخوره جلوگیری شود. برخورد خشن با گرههای مو میتواند باعث فرخوردگی و وز شدن آنها شود و حالت طبیعی مو را تغییر دهد. بهتر است ابتدا موها را با شانۀ دندانهدرشت بهآرامی باز کنید. سپس اجازه دهید آب بهصورت ملایم از بین تارها عبور کند تا آبکشی کامل انجام شود.
11) کوتاه نکردن منظم موها
بسیاری از افراد به دنبال راهی برای از بین بردن موخوره بدون انجام کوتاهی هستند. اما از نظر علمی، موخوره بهمعنای شکاف در ساقۀ مو است و هیچ محصولی نمیتواند آن را ترمیم کند. مو بافت زنده ندارد، بنابراین تنها راه ترمیم آن، کوتاه کردن بخشهای آسیبدیده است.
کوتاهی منظم موها از گسترش شکاف به قسمتهای سالم جلوگیری کرده و ظاهری نرم و سالم به مو میبخشد. معمولاً توصیه میشود نوک موها هر ۶ تا ۱۲ هفته یک بار کوتاه شوند، هرچند این فاصله بسته به نوع مو و میزان مراقبت از آن میتواند تغییر کند. حتی موهای سالم هم اگر بیش از چهار ماه بدون کوتاهی بمانند، ممکن است حالت خشک و زبر پیدا کنند.
12) رنگ کردن مو بدون کوتاه کردن آن
رنگ کردن مو میتواند بافت و حالت طبیعی تارهای مو را تغییر دهد، بهویژه زمانی که رنگ را از تیره به روشن تغییر میدهید. پس از رنگ کردن، کوتاه کردن موها از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا این کار به حفظ سلامت مو، بهبود بافت تارها و جلوگیری از آسیب و موخوره کمک میکند. علاوهبر این، موهای رنگ شده معمولاً خشک و شکننده میشوند، بنابراین، بهتر است از انجام فرآیندهایی مثل کراتینه یا فر دائم روی آنها پرهیز کنید تا از بروز موخوره و ریزش مو جلوگیری شود.
13) قرار گرفتن بیش از حد در معرض نور خورشید
اشعه فرابنفش نور خورشید میتواند به کوتیکول مو آسیب برساند و با از بین بردن رطوبت و چربی طبیعی تارهای مو، باعث خشکی، شکنندگی و در نهایت موخوره شود. موهای رنگشده یا روشن، حساسیت بیشتری نسبت به نور خورشید دارند و سریعتر دچار آسیب میشوند. برای محافظت از موها، بهتر است در روزهای آفتابی از کلاه یا اسپریهای مخصوص محافظ مو در برابر نور خورشید استفاده کنید تا سلامت و نرمی موها حفظ شود.
سخن پایانی
موخوره به دلیل مجموعهای از عوامل مختلف به وجود میآید؛ از رفتارهای نادرست در شستوشو و شانه زدن گرفته تا تماس مکرر با حرارت، مواد شیمیایی و شرایط محیطی خشک. هر یک از این عوامل به تنهایی شاید آسیبزا نباشند، اما در کنار هم تار مو را تضعیف کرده و موجب شکاف و دوشاخه شدن انتهای آن میشوند. شناخت این عوامل به شما کمک میکند علت موخوره را بهتر درک کرده و از آسیب بیشتر موها جلوگیری کنید.
تجربه شما
آیا شما هم تا به حال با مشکل موخوره مواجه شدهاید؟ چه روشهایی برای پیشگیری از موخوره یا درمان آن به کار بردهاید و تا چه اندازه نتیجه گرفتهاید؟ لطفاً درصورت تمایل، تجربهها، پرسشها و دیدگاههای خود را در بخش نظرات با ما و سایر خوانندگان به اشتراک بگذارید.
تیم نویسندگان
شهره اسمعیلی دانشآموخته رشته زیستشناسی سلولی-مولکولی گرایش میکروبیولوژی از دانشگاه تهران است. او پس از اخذ مدرک کارشناسی به کشور آلمان مهاجرت نموده و در رشته بیوشیمی در دانشگاه Ludwig Maximillian University of Munich (LMU) در مقطع کارشناسی ارشد به تحصیل پرداخت. وی بهمدت سه سال سابقه کار در مؤسساتی همچون Helmholtz Diabetes Center (HDC) وBavarian NMR Center (BNMRZ) در مونیخ آلمان را دارد. در HDC او روی پروژه potential mechanisms of exercised-induced improvements on diabetic dyslipidemia کار میکرد. در BNMRZ او در گروه Biomolecular NMR spectroscopy و در پروژه تحقیقاتیinvestigation of biomolecular structure of the hepatitis B virus مشارکت نمود. نتیجه همکاری او با گروه Biomolecular NMR Spectroscopy انتشار مقالهای تحت عنوان « Introducing adjuvant-loaded particulate hepatitis B core antigen as an alternative therapeutic hepatitis B vaccine component » در ژورنال JHEP reports در سال 2024 شد.
مقالات:
https://doi.org/10.1016/j.jhepr.2023.100997
