برای درمان جوش صورت روشهای متعددی وجود دارد، اما برخی تمایلی به استفاده از ترکیبات شیمیایی، داروهای خوراکی یا روشهای پزشکی ندارند. در این شرایط، آشنایی با ترکیبات طبیعی و روشهای خانگی میتواند مفید باشد. درمانهای خانگی معمولاً به متعادل کردن چربی پوست، کاهش التهاب، از بین بردن باکتریها و پیشگیری از بروز آکنه کمک میکنند. این روشها شامل اسانسهای روغنی، گیاهان دارویی، مکملهای طبیعی و برخی تغییرات ساده در سبک زندگی هستند. در ادامه، به معرفی روشهای خانگی درمان جوش صورت، مواد طبیعی موثر و نحوه استفاده از آنها برای کاهش جای جوش پرداخته میشود.
انواع جوش صورت
بیشتر افراد در مقطعی از زندگی، جوش صورت را تجربه میکنند. ابتلا به آکنه در دوران نوجوانی تقریباً برای همه رخ میدهد و بروز آن در بزرگسالی نیز شایع است. آکنه عمدتاً در صورت ظاهر میشود، اما گاهی سایر نواحی بدن نیز درگیر میشوند. شدت جوش میتواند از یک لکه کوچک و قرمز التهابی تا آکنه شدید که منجر به ایجاد اسکار (جای جوش) میشود، متفاوت باشد.
آکنه زمانی ایجاد میشود که منافذ پوست بسته شده و چربی طبیعی پوست راهی برای خروج پیدا نکند. تجمع چربی زیر منافذ، باعث برآمدگی و افزایش رشد باکتریهای مولد آکنه میشود. انواع جوش صورت بهطور کلی در چهار دسته اصلی قرار میگیرند. برای آشنایی با این دستهها، میتوانید مقاله «انواع جوش صورت» را مطالعه کنید.
بهترین راه برای از بین بردن جوش صورت
یافتن بهترین راه برای رفع جوش صورت به عوامل مختلفی مانند سن، جنسیت و شدت آکنه بستگی دارد اما موثرترین روش، داشتن یک روتین مراقبت از پوست صحیح و علمی است که به کاهش چربی پوست، رفع انسداد منافذ پوست و از بین بردن باکتریها و التهاب کمک کند. راهکارهای زیر در کمک به درمان جوش صورت موثر هستند:
- استفاده از شوینده ملایم دو بار در روز
- استفاده از مرطوبکننده و ضد آفتاب غیرکومدونزا
- پرهیز از مصرف محصولات پوستی و لوازم آرایشی چرب
- اجتناب از فشار دادن و ترکاندن جوشها
- استفاده از محصولات ضد آکنه حاوی ترکیباتی مانند بنزوئیل پراکساید، سالیسیلیک اسید، آزلائیک اسید و رتینوئیدهای موضعی
روشهای خانگی درمان جوش با مواد طبیعی
در ادامه با ترکیبات طبیعی و روش استفاده از آنها برای رفع جوش صورت آشنا میشوید. با این حال، استفاده صرف از ترکیبات طبیعی معمولاً برای از بین بردن کامل آکنه کافی نیست و بهتر است همراه با محصولات تخصصی ضد آکنه بهکار گرفته شود.
1) روغن درخت چای
روغن درخت چای خاصیت ضد قارچ و ضد باکتری دارد و باکتریهای مولد آکنه را از بین میبرد. این ماده همچنین یک ضد التهاب طبیعی است و به کاهش تورم و قرمزی جوشها کمک میکند.
عصاره درخت چای را میتوان به صورت کرم، ژل یا روغن استفاده کرد. اگر از روغن استفاده میکنید، بهتر است ابتدا آن را با یک روغن دیگر رقیق کنید. برای مثال، دو قطره روغن درخت چای را با یک قاشق غذاخوری روغن نارگیل مخلوط کرده و روی جوشها بمالید.
2) هاماملیس یا فندق افسونگر
فندق افسونگر، نارون کوهی یا هاماملیس، همگی نامهای یک گیاه مفید و از بهترین درمانها برای کاهش جای جوش هستند. این گیاه التهاب و قرمزی پوست را کنترل کرده و سرعت رشد باکتریها را کاهش میدهد.
روش تهیه دمنوش: یک قاشق غذاخوری پوست فندق افسونگر را در یک فنجان آب به مدت ۳۰ دقیقه خیس کنید. سپس مخلوط را روی حرارت بگذارید تا به جوش بیاید. درب ظرف را بسته، حرارت را کاهش دهید و ۱۰ دقیقه دیگر بجوشانید. پس از برداشتن از روی حرارت، اجازه دهید ۱۰ دقیقه خنک شود. مایع را صاف کرده و در ظرف دربسته نگهداری کنید.
این مایع را میتوان ۱ تا ۲ بار در روز، با استفاده از پنبه روی پوست تمیز، به کار برد. در صورتی که تهیه یا استفاده سنتی این گیاه دشوار باشد، محصولات آماده مانند ژل، دستمال مرطوب یا سایر فرآوردههای حاوی هاماملیس نیز قابل استفاده هستند.
3) روغن جوجوبا
روغن جوجوبا یک ماده مومی طبیعی است که از دانههای درختچه جوجوبا به دست میآید. این روغن به ترمیم پوست آسیبدیده کمک میکند و میتواند روند بهبود زخمها، از جمله آسیبهای ناشی از آکنه، را تسریع کند. برخی ترکیبات روغن جوجوبا التهاب پوست را کاهش داده و قرمزی و تورم اطراف جوشها و ضایعات ملتهب را کم میکنند.
برای استفاده، میتوان چند قطره روغن جوجوبا را با ژل، کرم یا ماسک خاک رس مخلوط کرد و روی جوشها گذاشت. اگر این کار امکانپذیر نیست، چند قطره روغن را روی پنبه ریخته و به آرامی روی جوشها بمالید.
4) عسل
عسل خام و فرآورینشده خواص آنتیباکتریال دارد و به ترمیم پوست کمک میکند. این ماده میتواند التهاب را کاهش داده و قرمزی جوشها را تسکین دهد. اگرچه شواهد علمی روشنی درباره از بین بردن باکتریهای مولد آکنه توسط عسل وجود ندارد، استفاده موضعی از آن میتواند شدت جوشهای قرمز و التهابی را کاهش دهد.
5) آلوئهورا
ژل آلوئهورا خاصیت ضد التهاب، ترمیمکنندگی و آبرسانی دارد و میتواند به تسکین جوشهای التهابی کمک کند. با این حال، بهتنهایی از بروز مجدد آکنه جلوگیری نمیکند. مطالعات نشان دادهاند که استفاده از آلوئهورا همراه با اولتراسوند و ماسکهای صورت، در کاهش آکنه مؤثر است.
6) چای سبز
ترکیبات موجود در چای سبز میتوانند ترشح سبوم پوست را کاهش داده، باکتریهای مولد آکنه را کنترل و التهاب پوست را کاهش دهند. چای سبز همچنین سرشار از آنتیاکسیدانهای پلیفنولی، بهویژه کاتشینها است که با خنثی کردن مواد شیمیایی مضر، از سلولهای سالم محافظت میکنند. علاوه بر این، چای سبز میتواند به پاکسازی آلودگیهای جمع شده در منافذ باز پوست کمک کند.
استفاده موضعی از عصاره چای سبز یا مصرف مکملهای آن، راهی برای بهرهمندی از خواص این ماده است. مطالعات نشان دادهاند که استفاده موضعی از عصاره پلیفنولی چای سبز به مدت هشت هفته میتواند جوشهای سرسفید و سرسیاه را به طور قابل توجهی کاهش دهد. نوشیدن منظم چای سبز نیز ممکن است در کاهش آکنه مؤثر باشد، هرچند شواهد علمی کافی برای آن در دسترس نیست.
7) روغن نارگیل
روغن نارگیل به دلیل خواص ضد التهاب و ضد باکتری، در سلامت و زیبایی پوست و مو کاربرد دارد. این روغن میتواند باکتریهای مولد آکنه را کاهش داده و قرمزی و تورم جوشها را کم کند. با این حال، شواهد علمی کافی درباره اثرگذاری روغن نارگیل در درمان آکنه وجود ندارد و استفاده از آن ممکن است برای برخی افراد باعث انسداد منافذ پوست و تشدید جوشها شود.
روشهای استفاده از روغن نارگیل به عنوان درمان خانگی جوش صورت
- روغن نارگیل را گرم کنید و روی جوشهای خود بمالید. به مدت 5 تا 10 دقیقه جای جوشها را با ملایمت ماساژ دهید. یک ساعت صبر کنید و بعد آن را با آب ولرم بشویید.
- دو قطره روغن اسطوخدوس را با یک قاشق غذاخوری روغن نارگیل مخلوط کنید. آن را روی محل مورد نظر خود قرار دهید و یکی دو دقیقه ماساژ دهید. بگذارید 20 تا 30 دقیقه روی پوستتان بماند. بعد آن را با آب ولرم بشویید. تا چند هفته متوالی، روزی یک یا دو بار از این روش استفاده کنید.
8) زینک
تحقیقات نشان میدهد که استفاده موضعی از زینک میتواند چربی پوست را تنظیم کرده، التهاب را کاهش دهد و باکتریهای مولد آکنه را از بین ببرد. همچنین، مصرف مکمل زینک تحت نظر پزشک ممکن است در بهبود وضعیت پوست و کاهش آکنههای خفیف مؤثر باشد.
چند روش دیگر برای از بین بردن جوش
درمانهای خانگی معمولا برای رفع جوش صورت به تنهایی کافی نیستند و بهتر است از محصولات پوستی ضد آکنه مانند انواع سرم، ماسک و پد ضد آکنه نیز در کنار آنها استفاده شود. علاوه براین، به غیر از ترکیباتی که تاکنون نام بردیم، برخی روشهای دیگر نیز برای از بین بردن جوش یا جای جوش، در دسترس هستند.
درمان جوش با آزلائیک اسید
آزلائیک اسید یک ماده طبیعی است که از دانههایی مانند گندم، جو و چاودار به دست میآید. این ماده خاصیت ضد میکروبی و ضد التهابی دارد و در محصولات بدون نسخه برای درمان برخی مشکلات پوستی، از جمله انواع آکنه، استفاده میشود.
آزلائیک اسید منافذ پوست را از باکتریهای مولد جوش پاکسازی کرده و با کاهش التهاب، به درمان جوش کمک میکند. همچنین با افزایش تولید سلولهای جدید، جای جوش را کمرنگتر میکند و با پیشگیری از ساخت ملانین، از تیرگی و تغییر رنگ پوست جلوگیری میکند.
درمان جوش صورت با یخ
برخی افراد به صورت سنتی برای کاهش التهاب، قرمزی و درد جوشهای چرکی و قرمز، از یخ استفاده میکنند. البته درمان جوش با یخ را نمیتوان یک روش علمی دانست، زیرا برطرفکننده کامل جوش نیست. بلکه همانطور که گفته شد با ایجاد سرما، و کاهش جریان خون در ناحیه مورد نظر، از شدت التهاب جوش میکاهد. طبیعتاً این روش برای جوشهای غیرالتهابی مانند جوشهای سرسفید یا سرسیاه بیاثر است.
یخ همچنین با کاهش جریان خون در ناحیه جوش، آن ناحیه را بیحس کرده و به طور موقتی درد آن را کاهش میدهد. البته برای استفاده از یخ روی پوست باید توجه داشته باشید که هیچگاه یخ را مستقیماً روی پوست قرار ندهید چون ممکن است باعث آسیب شود.
لیزر درمانی
در لیزردرمانی از انرژی نور برای کاهش آکنه و بهبود ظاهر پوست استفاده میشود. این روش سرپایی است و معمولاً برای آکنههای خفیف تا شدید که به درمانهای استاندارد پاسخ ندادهاند، به کار میرود. در این روش، طول موج مشخصی از نور به پوست تابانده میشود و توسط ساختارهای مختلف پوست، از جمله باکتریهای مولد آکنه و غدد چربی، جذب میشود. درمان معمولاً در چند جلسه انجام شده و با کاهش تولید چربی پوست، تعداد آکنهها کاهش مییابد.
لیزر درمانی برای رفع اسکار آکنه نیز کاربرد دارد. ابتدا گرمای لیزر، بخشی از لایه خارجی پوست را که جای زخم در آن ایجاد شده، از بین میبرد. با جدا شدن این لایه، پوست صافتر به نظر میرسد همزمان، گرما و نور لیزر سلولهای سالم پوست را تحریک میکنند تا تکثیر شده و پوست جدید ایجاد شود. جریان خون در ناحیه تحت درمان افزایش یافته و با هدف قرار گرفتن رگهای خونی، التهاب و قرمزی کاهش مییابد. نتیجه این فرآیند، کاهش برجستگی و قرمزی اسکار و بهبود ظاهر آن است.
سخن پایانی
پوست سالم و بدون جوش، نتیجه مراقبت مداوم و انتخاب روشهای مناسب است. با ترکیب درمانهای طبیعی، مراقبتهای روزانه و در صورت نیاز استفاده از روشهای تخصصی مثل لیزر، میتوان به کاهش جوشها و کمرنگ شدن جای آنها کمک کرد. با بهکارگیری نکات و ترکیبات معرفی شده در این مقاله، میتوانید روند بهبود پوست خود را تسریع کنید و ظاهری شادابتر و سالمتر به آن ببخشید.
پرسشهای متداول
چگونه جوشهای صورت را از بین ببریم؟
برای از بین بردن جوشهای صورت، داشتن یک روتین منظم مراقبت از پوست ضروری است. این روتین شامل استفاده از شوینده ملایم برای شستوشوی صورت، بهکارگیری محصولات پوستی غیرکومدونزا و پرهیز از فشار دادن یا ترکاندن جوشها میشود. علاوه بر این، استفاده از محصولات ضدآکنه حاوی ترکیبات مؤثر که به تنظیم چربی پوست، رفع انسداد منافذ پوست، کاهش التهاب و از بین بردن باکتریهای مولد آکنه کمک میکنند، در بهبود و کنترل جوشها نقش مهمی دارند.
آیا راه حلی برای درمان خانگی جوشهای چرکی و دردناک وجود دارد؟
درمان خانگی معمولا تنها میتواند به کاهش درد و التهاب جوشهای چرکی و دردناک کمک کند و در بسیاری از موارد برای درمان قطعی به استفاده از دارو نیاز است. شستوشوی صورت با شوینده ملایم، استفاده از کمپرس گرم برای کمک به تخلیه طبیعی جوش، اجتناب از دستکاری جوشها و استفاده از داروهای بدون نسخه مانند بنزوئیل پراکساید و سالیسیلیک اسید میتواند در کمک به روند بهبودی جوشهای چرکی مفید باشد.
آیا امکان از بین بردن جوش صورت در یک روز وجود دارد؟
معمولا از بین بردن جوش صورت در یک روز ممکن نیست و حداقل به چند روز زمان نیاز دارد اما با راهکارهایی مانند کمپرس سرد، شستن صورت با شوینده ملایم و استفاده از محصولات ضد آکنه موضعی میتوان درد، قرمزی و التهاب آن را در زمان کوتاهی کاهش داد.
آیا درمانهای طبیعی واقعا در رفع جوش صورت موثرند؟
درمانهای طبیعی معمولاً بهعنوان روشهای مکمل در بهبود جوش مؤثرند، اما بهتنهایی اثربخشی کافی ندارند. در کنار درمانهای طبیعی، داشتن روتین مراقبت از پوست صحیح و استفاده از محصولات تخصصی ضد آکنه بهترین راهکار برای رفع کامل جوش صورت است.
آیا درمان طبیعی به تنهایی برای درمان جوش صورت کافی است؟
درمانهای طبیعی معمولا به تنهایی برای درمان جوش صورت کافی نیستند و بیشتر به کاهش درد، التهاب و قرمزی پوست کمک میکنند. استفاده از فرآوردههای ضد آکنه تایید شده همراه با یک روتین منظم مراقبت از پوست بیشترین اثربخشی را در رفع جوشهای صورت دارند.
نوبت شما
آیا تاکنون تجربه مقابله با جوشهای صورت یا جای جوش را داشتهاید؟ از کدام روشهای خانگی یا درمانهای تخصصی استفاده کردهاید و تا چه حد برایتان مؤثر بودهاند؟ تجربهها، نکات و پرسشهای خود را در بخش نظرات با ما و دیگر خوانندگان به اشتراک بگذارید.
منابع
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23235794
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3214789
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7020168
https://www.medicalnewstoday.com/articles/green-tea-for-acne
https://www.jidonline.org/article/S0022-202X(15)36111-X/fulltext
https://www.mayoclinic.org/drugs-supplements-tea-tree-oil/art-20364246
